Heldenkermis

Estheticus, 1936-04-12


Source

De Standaard, 1936-04-12


Items that may be related to this text • More...

  1. ◼◼◻◻◻ Estheticus: Ulenspiegel... 1936-04-10
  2. ◼◼◻◻◻ Estheticus: Het Zevende Gebod... 1936-05-09
  3. ◼◻◻◻◻ Estheticus: De Vogelhandelaar... 1936-08-26
  4. ◼◻◻◻◻ Anon.: De Spooktrein... 1936-04-27
  5. ◼◻◻◻◻ O.S.: Ghetto... 1936-04-12

Een Volksche repliek op "Heldenkermis" in den Minard-schouwburg

"Tijl's vroolijk antwoord aan den vroolijken scenarioschrijver van "Heldenkermis" en "Onze Roste", een heldenkermis in drie bedrijven en vier tafereelen, door Henri Van Daele".

De ooren van Spaak zullen Zaterdagavond ferm getuit hebben: Henri Van Daele, de onuitputtelijke hekelaar, heeft immers op het tooneel van de Minardschouwburg, en bij monde van Tijl Uilenspiegel, den moedigen scenarioschrijver van "Heldenkermis" een klinkend antwoord in gezonde Vlaamsche verzen bezorgd.

Tijl dient er hem een striemende geeseling toe, waarvan alle slagen diepe inkervingen zijn. Om zijn film op te bouwen, zegt Tijl o.a. heeft Spaak zich niet veel moeite moeten getroosten: aan zijn familiepapieren had hij genoeg, daar zijn stamboon wortelt in den tijd der Heldenkermis, en 't zijn ten slotte slechts allemaal Spaaks die in dezen film uitgebeeld worden.

Henri Primo heeft dezen proloog kleurvol en afwisselend voorgedragen, doch te weinig gelet op de dynamiek van zijn spel die zich tot een paar verplaatsingen bepaalde, als wanneer hier een levendig tempo onontbeerlijk was.

Volgde daarop het honderd en tiende tooneelwerk van H. Van Daele: Onze Roste in de Zesdagen.

Het is de geestige opgang van een jongen rosharigen renner, groote hoop van het sportieve Vlaanderen, die tegen den wil van zijn vader in het type van den klein burgerlijke bediende, doch met volle instemming der andere familieleden en onder de ruwe leiding van zijn ouden peter, een gewezen worstelaar, met alle gemak in vele kampstrijden overwint en als apotheose in de Zesdagen te Parijs aan den kop staat.

De Roste, die reeds als smid, timmerman, haarkapper en telegramdrager had beproefd het leven in te gaan, staat alzoo met één slag aan 't hoofd van een niet-onaardig kapitaal dat hem in staat stelt een rijk huis te Brussel te betrekken, auto te voeren en zijn vader van de ondergang te redden.

De schrijver schijnt met dit stuk te willen bewijzen dat het beroep van "velokoerser" niet het minst vulgair noch onteerend is, dat niet iedere burgersjongen voor het kantoor in de wieg is gelegd, en dit vooral: dat de beroepsathleet onder een ruwe korst een gouden hart draag! Dus het "Mens sana in corpore sano" der ouderen.

Het gaat er hier niet om deze stelling te critiseeren onder maatschappelijk of ethisch opzicht, doch veeleer om een belichting der innerlijke waarden van het stuk: deze innerlijke waarden zijn, zooals overigens in de honderd en negen vorige werken een scherpe hekeling van de Beulemanspsyche der klein burgerij van den slenter en de conventie, van oorlogswoede der kanonnenfabrikanten, van misselijke toestanden in Vlaanderen's maatschappelijk leven (o.a. het stokpaardje der taalvrijheid, de bastaardvlamingen en de profiteurs).

Doch in deze bontgekleurde stoet van scherp geteekende paljassen en harlekijns die we dagelijks rondom ons zien wemelen, komen als gelukkige tegenstellingen ook hartige menschen voor.

Van Daele is de zachtzinnige philosoof die wel giftige pijlen kan afschieten doch ook de wonden weet te balsemen. Zoo is de zielige figuur van Cesarine, de Roste's moeder, die haar jongen in' t geheim zijn eetmalen brengt als hij het ouderlijk huis ontzegd is, die de kleur van zijn haardos blond noemt en er heldhaftig voor kampt opdat men hem bij zijn naam Prosper zou noemen, die O. L. Vr. medalje in zijn trui naait om hem voor ongelukken te bewaren, misschien wel de diepst menschelijke, meest doorvoelde en fijnst getekende van heel het stuk. Mevr. Julia d'Hooge heeft deze rol onberispelijk gespeeld. 'n Echt stukje leven. Zoo in natuurlijk was haar uitbeelding.

Henri Van Daele was de onvermoeibare oud-worstelaar, de Roste's verzorger, onbetaalbaar in zijn fratsen, met brio acteerend; Hélene Maréchal een groteske cafébazin; Elvire Martens de vrouw die de broek draagt; Henri Bruyneel leverde een effenaf prachtige typeering van een verwaanden, halfslachtigen, verbasterden wisselagent.

't Overige der bezetting, R.V. Daele (een beetje te hoekig), H. Primo, S. Wauters, C. Van Daele, I. Van Daele, M. De Pouet, E. Van Daele en M. Halleux presteerden flink over heel de lijn.

De tooneelschikking diende beter verzorgd en deze verdienstelijke spelers, die in dit bijzonder genre een merkwaardig homogeene troep vormen, zouden er onnoemelijk veel bij winnen indien zij grimeerstok en doezelaar wat beter wisten te hanteeren.


Items that may be related to this text

  1. ◼◼◻◻◻ Estheticus: Ulenspiegel... 1936-04-10
    (date-year) 1936 • (author) Estheticus • (date-month) 1936-04
  2. ◼◼◻◻◻ Estheticus: Het Zevende Gebod... 1936-05-09
    (date-year) 1936 • (author) Estheticus
  3. ◼◻◻◻◻ Estheticus: De Vogelhandelaar... 1936-08-26
    (date-year) 1936 • (author) Estheticus
  4. ◼◻◻◻◻ Anon.: De Spooktrein... 1936-04-27
    (date-year) 1936 • (date-month) 1936-04
  5. ◼◻◻◻◻ O.S.: Ghetto... 1936-04-12
    (date-year) 1936 • (date-month) 1936-04
  6. ◼◻◻◻◻ Estheticus: Vorstenschool... 1936-05-20
    (date-year) 1936 • (author) Estheticus
  7. ◼◻◻◻◻ M.S.: Tooneelavond van "De... 1936-04-02
    (date-year) 1936 • (date-month) 1936-04
  8. ◼◻◻◻◻ Estheticus: Pierewietje... 1937-01-17
    (author) Estheticus